Mức phạt spa cung cấp dịch vụ vượt phạm vi cho phép có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến tài chính, uy tín và khả năng tiếp tục kinh doanh của cơ sở. Nhiều spa đăng ký chăm sóc da nhưng lại thực hiện tiêm, truyền, laser xâm lấn hoặc các thủ thuật thuộc phạm vi khám bệnh, chữa bệnh. Việc không hiểu rõ giới hạn hoạt động có thể dẫn đến xử phạt, đình chỉ và phát sinh trách nhiệm khi khách hàng gặp biến chứng.
Lằn ranh pháp lý giữa dịch vụ spa được phép và hành vi vượt phạm vi
Phạm vi hoạt động của spa được xác định dựa trên căn cứ nào?
Phạm vi hoạt động của một cơ sở spa không được xác định đơn thuần bằng tên gọi trên biển hiệu. Cơ quan quản lý sẽ xem xét đồng thời ngành nghề đã đăng ký, nội dung dịch vụ thực tế, phương pháp thực hiện, loại mỹ phẩm hoặc thuốc được sử dụng, thiết bị được vận hành, trình độ của người thực hiện và giấy phép chuyên ngành mà cơ sở đang có. Một địa điểm mang tên “spa chăm sóc da” nhưng thực tế thực hiện tiêm chất làm đầy, sử dụng thuốc gây tê hoặc can thiệp làm tổn thương mô vẫn có thể bị xác định là đang cung cấp dịch vụ có yếu tố khám bệnh, chữa bệnh hoặc thẩm mỹ y tế.
Ranh giới quan trọng nằm ở mức độ tác động lên cơ thể khách hàng. Những hoạt động chăm sóc, làm sạch, massage, đắp mặt nạ hoặc sử dụng mỹ phẩm ngoài da thường được nhìn nhận khác với kỹ thuật đưa chất vào cơ thể, sử dụng thuốc, gây tê, can thiệp xâm lấn hoặc thực hiện phương pháp nhằm chẩn đoán, điều trị bệnh lý. Danh mục kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh hiện hành cũng là căn cứ để đối chiếu xem một kỹ thuật đang được spa thực hiện có thuộc phạm vi chuyên môn y tế hay không.
Vì sao giấy đăng ký kinh doanh không cho phép spa thực hiện mọi dịch vụ?
Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh chủ yếu xác nhận sự tồn tại hợp pháp của chủ thể, địa chỉ và ngành nghề đã đăng ký. Giấy tờ này không thay thế giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, giấy phép hành nghề của người thực hiện kỹ thuật hoặc những điều kiện chuyên ngành khác. Vì vậy, dù cơ sở đã đăng ký ngành nghề chăm sóc sắc đẹp, dịch vụ spa hoặc hoạt động chăm sóc sức khỏe, cơ sở vẫn không mặc nhiên được thực hiện mọi kỹ thuật thẩm mỹ.
Đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện, quyền hoạt động chỉ phát sinh khi cơ sở đáp ứng đầy đủ điều kiện chuyên ngành tương ứng. Một doanh nghiệp có thể đăng ký ngành nghề liên quan đến y tế nhưng chưa được phép tiếp nhận khách để thực hiện dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh nếu chưa có giấy phép hoạt động. Tương tự, việc ghi ngành nghề thẩm mỹ trong hồ sơ đăng ký không cho phép nhân viên không có giấy phép hành nghề thực hiện tiêm, chích hoặc thủ thuật xâm lấn. Quy định về đăng ký doanh nghiệp hiện được thực hiện theo Nghị định số 168/2025/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi có liên quan.
Dấu hiệu nhận biết spa đang cung cấp dịch vụ vượt phạm vi cho phép
Spa có nguy cơ vượt phạm vi khi thực hiện các kỹ thuật khác với nội dung đã đăng ký hoặc khác với phạm vi chuyên môn được cơ quan y tế cho phép. Những biểu hiện thường gặp là cơ sở có thuốc tiêm, kim tiêm, chất làm đầy, thuốc gây tê, dụng cụ can thiệp dưới da, thiết bị y tế nhưng không xuất trình được giấy phép hoạt động và hồ sơ chuyên môn tương ứng. Việc bố trí phòng thủ thuật, giường cấp cứu hoặc nhân viên mặc trang phục bác sĩ cũng có thể là dấu hiệu để cơ quan chức năng kiểm tra sâu hơn.
Nội dung tư vấn và quảng cáo cũng phản ánh phạm vi hoạt động thực tế. Nếu spa cam kết chữa nám, điều trị mụn bệnh lý, chữa rụng tóc, điều trị sẹo, điều trị giãn tĩnh mạch hoặc xử lý bệnh da liễu nhưng chỉ có đăng ký kinh doanh dịch vụ chăm sóc sắc đẹp thì nguy cơ bị xác định vượt phạm vi rất cao. Cơ quan chức năng không chỉ dựa vào bảng giá tại cơ sở mà còn có thể đối chiếu fanpage, video, tin nhắn tư vấn, phiếu dịch vụ, hóa đơn và phản ánh của khách hàng.
Bản đồ những dịch vụ spa có nguy cơ bị xác định là vượt phạm vi
Tiêm, chích và đưa chất vào cơ thể khách hàng
Tiêm chất làm đầy, botulinum toxin, mesotherapy, thuốc, vitamin hoặc các chất khác vào cơ thể không phải là hoạt động chăm sóc da ngoài bề mặt thông thường. Những kỹ thuật này có nguy cơ gây phản ứng bất lợi, nhiễm trùng, tổn thương mạch máu hoặc các biến chứng khác, do đó phải được thực hiện tại cơ sở có phạm vi hoạt động phù hợp và bởi người đáp ứng điều kiện hành nghề.
Một spa chỉ có giấy đăng ký kinh doanh dịch vụ chăm sóc sắc đẹp không được tự tổ chức tiêm, chích cho khách hàng. Việc thuê bác sĩ đến thực hiện theo từng ca cũng không tự động hợp pháp hóa địa điểm nếu cơ sở chưa được cấp giấy phép hoạt động tương ứng. Cơ quan kiểm tra có thể xem xét cả cơ sở tổ chức dịch vụ, người trực tiếp thực hiện, nguồn gốc sản phẩm và hồ sơ theo dõi khách hàng.
Can thiệp làm thay đổi màu sắc và hình dạng bộ phận cơ thể
Một số dịch vụ làm đẹp chỉ tác động bên ngoài, nhưng cũng có những kỹ thuật làm thay đổi cấu trúc, hình dạng hoặc đặc điểm của bộ phận cơ thể. Khi kỹ thuật có sử dụng thuốc, chất tiêm, phẫu thuật, thủ thuật hoặc thiết bị tác động sâu, hoạt động này có thể thuộc phạm vi chuyên môn y tế thay vì dịch vụ spa thông thường.
Cơ sở cần đánh giá bản chất kỹ thuật thay vì chỉ dựa vào tên thương mại. Một liệu trình được gọi là “tạo hình không phẫu thuật”, “nâng cơ chuyên sâu” hoặc “định hình đường nét” vẫn có thể bị xác định là can thiệp y tế nếu thực tế sử dụng chất tiêm, gây tê hoặc tạo tổn thương mô. Việc đặt tên mềm mại không làm thay đổi nghĩa vụ xin phép.
Sử dụng thuốc, hóa chất và thiết bị để điều trị bệnh lý
Spa thông thường có thể sử dụng mỹ phẩm đã được phép lưu hành theo đúng công dụng, nhưng không được tùy tiện sử dụng thuốc hoặc hóa chất chuyên dùng để điều trị bệnh. Khi cơ sở kê đơn, bán thuốc theo liệu trình, sử dụng thuốc gây tê, thuốc tiêm hoặc các sản phẩm không rõ nguồn gốc để xử lý tình trạng da, hoạt động có thể bị xem xét dưới góc độ khám bệnh, chữa bệnh, dược và mỹ phẩm.
Thiết bị cũng phải được đánh giá theo mục đích sử dụng. Một thiết bị chăm sóc ngoài da khác với thiết bị y tế được thiết kế để điều trị bệnh lý hoặc can thiệp vào cơ thể. Nếu spa sử dụng thiết bị có hồ sơ là trang thiết bị y tế nhưng không có giấy phép chuyên ngành, không có người đủ năng lực vận hành hoặc sử dụng khác với hướng dẫn của nhà sản xuất thì có thể phát sinh nhiều hành vi vi phạm cùng lúc.
Thực hiện kỹ thuật có gây chảy máu hoặc tổn thương mô
Kỹ thuật gây chảy máu, phá vỡ hàng rào bảo vệ của da hoặc tạo tổn thương mô có mức độ rủi ro cao hơn dịch vụ chăm sóc ngoài da. Cơ quan quản lý có thể xem xét độ sâu tác động, dụng cụ được sử dụng, mục đích thực hiện, tình trạng gây tê và khả năng xử lý biến chứng để xác định kỹ thuật có thuộc phạm vi y tế hay không.
Các tên gọi như lăn kim, phi kim, cấy dưỡng chất, bóc tách sẹo hoặc tái tạo da cần được đánh giá dựa trên quy trình thực tế. Nếu kỹ thuật làm chảy máu, sử dụng kim hoặc đưa sản phẩm qua da thì cơ sở không nên mặc định đây chỉ là chăm sóc da thông thường. Cần kiểm tra giấy phép của cơ sở, phạm vi hành nghề của người thực hiện và hồ sơ sản phẩm trước khi đưa dịch vụ vào bảng giá.
Quảng cáo dịch vụ chăm sóc da như hoạt động khám chữa bệnh
Spa có thể giới thiệu công dụng chăm sóc, làm sạch hoặc hỗ trợ cải thiện vẻ ngoài của làn da, nhưng không nên sử dụng ngôn ngữ chẩn đoán và điều trị bệnh khi không phải là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Những cụm từ như “điều trị dứt điểm”, “chữa khỏi”, “phác đồ y khoa”, “bác sĩ điều trị” hoặc “cam kết khỏi bệnh” có thể khiến khách hàng hiểu cơ sở có chức năng y tế.
Quảng cáo dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh thuộc nhóm quảng cáo có điều kiện. Nội dung quảng cáo phải phù hợp với giấy phép hoạt động và phạm vi chuyên môn được phê duyệt. Cơ sở chưa có giấy phép chuyên ngành không thể dùng nội dung quảng cáo để tạo ra quyền cung cấp dịch vụ mà pháp luật chưa cho phép.
Ba tầng vi phạm thường gặp tại cơ sở spa
Vi phạm do đăng ký thiếu ngành nghề kinh doanh
Vi phạm ở tầng đầu tiên xảy ra khi hoạt động thực tế của spa không được phản ánh đầy đủ trong hồ sơ đăng ký kinh doanh. Chẳng hạn, cơ sở vừa chăm sóc da, vừa bán mỹ phẩm, đào tạo kỹ thuật viên hoặc kinh doanh thiết bị nhưng chỉ đăng ký một ngành nghề chung. Việc thiếu ngành nghề có thể làm phát sinh nghĩa vụ thông báo hoặc đăng ký thay đổi.
Tuy nhiên, bổ sung ngành nghề chỉ giải quyết tầng đăng ký kinh doanh. Nếu ngành nghề đó thuộc lĩnh vực có điều kiện, cơ sở vẫn phải tiếp tục hoàn thiện giấy phép chuyên ngành. Chủ spa không nên hiểu rằng chỉ cần bổ sung thêm dòng ngành nghề là có thể tiếp tục thực hiện kỹ thuật xâm lấn.
Vi phạm do chưa có giấy phép chuyên ngành cần thiết
Tầng vi phạm thứ hai nghiêm trọng hơn vì cơ sở đã tham gia hoạt động thuộc lĩnh vực y tế nhưng chưa có giấy phép hoạt động. Trường hợp này thường xuất hiện khi spa cung cấp dịch vụ tiêm, chích, điều trị da liễu, sử dụng thuốc hoặc tổ chức thực hiện kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh tại địa điểm chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép.
Giấy phép hoạt động được cấp cho cơ sở cụ thể, tại địa chỉ cụ thể và trong phạm vi chuyên môn cụ thể. Do đó, không thể sử dụng giấy phép của một phòng khám khác để hợp pháp hóa hoạt động tại spa. Hợp đồng hợp tác với bác sĩ hoặc cơ sở y tế cũng không thay thế thủ tục cấp phép cho địa điểm đang trực tiếp cung cấp dịch vụ.
Vi phạm do thực hiện kỹ thuật vượt quá phạm vi được cấp phép
Ngay cả khi đã có giấy phép hoạt động, cơ sở vẫn có thể vi phạm nếu triển khai kỹ thuật ngoài danh mục hoặc phạm vi chuyên môn được phê duyệt. Một cơ sở được phép thực hiện một số dịch vụ chăm sóc hoặc thủ thuật nhất định không có nghĩa được thực hiện mọi kỹ thuật thẩm mỹ đang phổ biến trên thị trường.
Trước khi bổ sung dịch vụ mới, cơ sở cần đối chiếu giấy phép, danh mục kỹ thuật, điều kiện về nhân sự và trang thiết bị. Việc mua được máy, được nhà cung cấp chuyển giao công nghệ hoặc có chứng nhận tham gia khóa học không tự động làm phát sinh quyền thực hiện kỹ thuật đó cho khách hàng.
Vi phạm do sử dụng người không đủ điều kiện chuyên môn
Cơ sở có giấy phép nhưng giao kỹ thuật cho người không có giấy phép hành nghề hoặc thực hiện ngoài phạm vi hành nghề vẫn bị xử lý. Trách nhiệm có thể được xem xét đối với người trực tiếp thực hiện, người phụ trách chuyên môn và tổ chức đã phân công hoặc cho phép hành vi xảy ra.
Chứng nhận đào tạo ngắn hạn của nhà cung cấp thiết bị không thay thế giấy phép hành nghề trong trường hợp pháp luật yêu cầu người thực hiện phải là người hành nghề y tế. Spa cần kiểm tra hồ sơ nhân sự trước khi tuyển dụng, phân quyền rõ từng kỹ thuật và không để nhân viên tự ý nhận dịch vụ ngoài danh mục được giao.
Mức phạt đối với spa hoạt động không đúng nội dung đăng ký
Xử phạt hành vi kinh doanh ngành nghề không đúng phạm vi đăng ký
Việc xử phạt không nên được hiểu máy móc rằng mọi hoạt động chưa ghi trên giấy đăng ký đều có cùng một mức tiền phạt. Cơ quan chức năng sẽ xác định hành vi cụ thể là không đăng ký thay đổi, kinh doanh ngành nghề có điều kiện khi chưa đủ điều kiện hay cung cấp dịch vụ thuộc lĩnh vực chuyên ngành không phép. Mỗi hành vi có căn cứ và khung xử phạt khác nhau.
Trong nhiều trường hợp, phần ngành nghề đăng ký chỉ là điểm khởi đầu để xác định vi phạm. Nếu hoạt động thực tế đã chuyển sang khám bệnh, chữa bệnh hoặc thẩm mỹ xâm lấn, cơ sở có thể bị xử lý chủ yếu theo pháp luật y tế thay vì chỉ bị xem xét lỗi đăng ký kinh doanh. Khi một hành vi đồng thời xâm phạm nhiều quy định, cơ quan có thẩm quyền sẽ phân loại từng vi phạm để áp dụng biện pháp phù hợp.
Xử phạt hành vi không thực hiện thủ tục thay đổi nội dung đăng ký
Khi có thay đổi về tên, địa chỉ, người đại diện, thành viên, ngành nghề hoặc nội dung khác phải đăng ký, doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần thực hiện thủ tục trong thời hạn luật định. Không đăng ký thay đổi, đăng ký quá hạn hoặc tiếp tục sử dụng thông tin cũ có thể dẫn đến xử phạt và buộc khắc phục.
Đối với spa, sai lệch địa chỉ là vấn đề cần đặc biệt chú ý. Nếu giấy đăng ký kinh doanh ghi một địa điểm nhưng dịch vụ lại được cung cấp tại một địa điểm khác, cơ sở không chỉ gặp rủi ro về đăng ký mà còn có thể không chứng minh được điều kiện chuyên ngành tại nơi hoạt động thực tế.
Biện pháp buộc bổ sung và điều chỉnh ngành nghề kinh doanh
Ngoài tiền phạt, cơ quan chức năng có thể yêu cầu cơ sở thực hiện thủ tục đăng ký hoặc điều chỉnh thông tin theo đúng thực tế. Việc bổ sung ngành nghề phải được thực hiện tại cơ quan đăng ký kinh doanh và được cập nhật trong hồ sơ quản trị, thuế, hóa đơn cũng như các giấy phép có liên quan.
Tuy nhiên, biện pháp bổ sung ngành nghề không đồng nghĩa cơ sở được tiếp tục cung cấp ngay dịch vụ đang vi phạm. Nếu dịch vụ thuộc ngành nghề có điều kiện, cơ sở phải tạm dừng cho đến khi hoàn thành giấy phép chuyên ngành, bố trí đúng nhân sự và đáp ứng đầy đủ điều kiện kỹ thuật.
Trách nhiệm của hộ kinh doanh và doanh nghiệp khi vi phạm
Đối với hộ kinh doanh, chủ hộ là người chịu trách nhiệm đối với hoạt động của cơ sở và các nghĩa vụ tài sản phát sinh. Việc giao nhân viên hoặc người quản lý điều hành hằng ngày không loại trừ trách nhiệm của chủ hộ nếu chủ hộ biết, chỉ đạo hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ quản lý.
Đối với doanh nghiệp, trách nhiệm hành chính trước hết được xác định đối với pháp nhân có hành vi vi phạm. Người đại diện theo pháp luật, người quản lý, người phụ trách chuyên môn và cá nhân trực tiếp thực hiện cũng có thể bị xem xét riêng nếu có hành vi thuộc trường hợp bị xử phạt. Theo nguyên tắc chung của pháp luật xử phạt hành chính, mức phạt đối với tổ chức thường cao hơn mức áp dụng đối với cá nhân trong cùng hành vi.
Mức phạt đối với spa cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh không phép
Xử phạt cơ sở hoạt động khi chưa được cấp giấy phép y tế
Từ ngày 15/5/2026, hành vi vi phạm trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh được xử lý theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP. Cơ sở tổ chức hoạt động khám bệnh, chữa bệnh khi chưa có giấy phép có thể bị phạt tiền ở mức cao, đồng thời bị đình chỉ hoặc buộc chấm dứt hoạt động trái phép tùy theo tính chất hành vi.
Đối với spa, cơ quan chức năng sẽ xem xét bản chất dịch vụ chứ không chỉ tên gọi. Nếu cơ sở tư vấn bệnh lý, lập phác đồ, dùng thuốc, tiêm hoặc thực hiện kỹ thuật thuộc danh mục khám bệnh, chữa bệnh thì có thể bị xác định đang hoạt động y tế không phép. Doanh thu đã thu, hồ sơ khách hàng, dụng cụ, thuốc và nội dung quảng cáo có thể được sử dụng làm căn cứ xác minh.
Xử phạt người thực hiện kỹ thuật khi chưa có giấy phép hành nghề
Người trực tiếp thực hiện kỹ thuật thuộc phạm vi khám bệnh, chữa bệnh phải có giấy phép hành nghề phù hợp và chỉ được thực hiện trong phạm vi được phép. Người chưa được cấp giấy phép, giấy phép đã hết hiệu lực hoặc thực hiện kỹ thuật ngoài phạm vi có thể bị xử phạt độc lập với cơ sở.
Spa không thể loại trừ trách nhiệm bằng cách cho rằng nhân viên tự ý thực hiện. Nếu cơ sở bố trí phòng, cung cấp dụng cụ, nhận tiền, quảng cáo và điều phối khách thì đây là dấu hiệu cho thấy hoạt động được tổ chức bởi cơ sở. Người quản lý và người phụ trách chuyên môn có thể bị xem xét về trách nhiệm quản lý.
Xử phạt hành vi sử dụng thuốc và thiết bị y tế trái phép
Sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc, thuốc chưa được phép lưu hành, thuốc không được bảo quản đúng điều kiện hoặc dùng thuốc sai phạm vi có thể phát sinh vi phạm trong lĩnh vực dược. Việc mua sản phẩm qua cá nhân, hàng xách tay hoặc nhà cung cấp không xuất trình được chứng từ làm tăng nguy cơ bị tịch thu và buộc tiêu hủy.
Đối với thiết bị y tế, cơ sở cần có hồ sơ nguồn gốc, thông tin phân loại, tài liệu lưu hành và hướng dẫn sử dụng phù hợp. Việc thiết bị có mặt tại spa chưa đủ để kết luận vi phạm, nhưng nếu thiết bị được sử dụng để thực hiện kỹ thuật y tế tại cơ sở không phép thì đây có thể là căn cứ quan trọng để xử lý.
Nguy cơ đình chỉ hoạt động của cơ sở spa
Đình chỉ hoạt động là biện pháp có tác động trực tiếp đến doanh thu và uy tín của cơ sở. Thời hạn đình chỉ phụ thuộc vào hành vi cụ thể, mức độ nguy hiểm, hậu quả và quy định áp dụng. Trong thời gian bị đình chỉ, cơ sở không được tiếp tục cung cấp dịch vụ thuộc phạm vi bị xử lý.
Nếu cố tình hoạt động trong thời gian đình chỉ, cơ sở có thể phát sinh hành vi vi phạm mới và bị áp dụng biện pháp nghiêm khắc hơn. Vì vậy, khi nhận quyết định, chủ spa cần xác định chính xác phạm vi đình chỉ, thời điểm bắt đầu, thời điểm kết thúc và các điều kiện phải khắc phục trước khi hoạt động trở lại.
Mức phạt đối với spa thực hiện dịch vụ thẩm mỹ xâm lấn trái phép
Xử phạt hành vi tiêm chất làm đầy và các chất đưa vào cơ thể
Tiêm chất làm đầy, botulinum toxin hoặc các chất khác vào cơ thể tại spa không đủ điều kiện là hành vi có nguy cơ bị xử lý nghiêm. Mức phạt được xác định theo tư cách cá nhân hoặc tổ chức, hành vi hoạt động không phép, việc sử dụng người không đủ điều kiện và nguồn gốc sản phẩm.
Ngoài phạt tiền, cơ quan chức năng có thể đình chỉ hoạt động, tịch thu tang vật, buộc tiêu hủy sản phẩm không hợp pháp hoặc yêu cầu nộp lại khoản lợi bất hợp pháp. Trường hợp gây tổn hại cho khách hàng, trách nhiệm bồi thường và trách nhiệm khác còn có thể được xem xét ngoài xử phạt hành chính.
Xử phạt hành vi sử dụng laser, sóng và thiết bị vượt phạm vi
Không phải mọi thiết bị laser, sóng, ánh sáng hoặc năng lượng đều được sử dụng tự do tại spa. Việc đánh giá phải dựa trên loại thiết bị, cơ chế tác động, mục đích sử dụng và danh mục kỹ thuật liên quan. Thiết bị dùng để chăm sóc ngoài da sẽ có cách quản lý khác thiết bị y tế dùng để điều trị hoặc phá hủy mô.
Nếu cơ sở được phép thực hiện một số kỹ thuật nhưng sử dụng thiết bị cho mục đích vượt quá phạm vi, hành vi vẫn có thể bị xử phạt. Hồ sơ chuyển giao công nghệ hoặc chứng nhận đào tạo của hãng không thay thế văn bản cho phép cơ sở thực hiện kỹ thuật chuyên môn.
Xử phạt hành vi thực hiện thủ thuật gây chảy máu
Thủ thuật gây chảy máu làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn, tổn thương và lây truyền bệnh. Vì vậy, cơ sở phải đáp ứng điều kiện về vô khuẩn, nhân sự, xử lý chất thải, trang thiết bị và khả năng xử trí tai biến. Spa thông thường không nên tổ chức những thủ thuật này khi chưa xác định rõ căn cứ chuyên ngành.
Khi kiểm tra, cơ quan chức năng có thể căn cứ dụng cụ có dính máu, kim đã sử dụng, thùng chứa vật sắc nhọn, phiếu dịch vụ, hình ảnh quảng cáo và lời khai của khách hàng. Việc không bắt gặp kỹ thuật đang được thực hiện tại thời điểm kiểm tra không có nghĩa cơ sở chắc chắn không bị xử lý.
Biện pháp khắc phục hậu quả đối với dịch vụ đã cung cấp
Đối với dịch vụ đã thực hiện, cơ sở có thể bị buộc nộp lại khoản lợi thu được từ hành vi vi phạm nếu pháp luật quy định. Sản phẩm, thuốc, mỹ phẩm hoặc vật tư không đáp ứng điều kiện có thể bị thu hồi, tiêu hủy hoặc xử lý theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Cơ sở cũng phải phối hợp giải quyết hậu quả đối với khách hàng, cung cấp hồ sơ sản phẩm và người thực hiện khi có yêu cầu. Nếu khách hàng gặp biến chứng, chủ spa không nên tự che giấu hoặc tiếp tục xử lý vượt khả năng mà cần chuyển đến cơ sở y tế phù hợp và thực hiện trách nhiệm bồi thường theo quy định.
Mức phạt liên quan đến quảng cáo dịch vụ vượt phạm vi
Quảng cáo spa có khả năng điều trị bệnh
Quảng cáo spa có khả năng điều trị bệnh có thể bị xử lý nếu cơ sở không có chức năng khám bệnh, chữa bệnh hoặc nội dung không đúng với giấy phép. Các từ như chữa khỏi, điều trị tận gốc, phác đồ y khoa hoặc cam kết hiệu quả tuyệt đối làm tăng nguy cơ gây nhầm lẫn cho khách hàng.
Hành vi quảng cáo được đánh giá trên nhiều kênh, bao gồm biển hiệu, tờ rơi, website, mạng xã hội, video, livestream và tin nhắn tư vấn. Việc bài quảng cáo do nhân viên hoặc đơn vị truyền thông đăng không đương nhiên loại trừ trách nhiệm của cơ sở nếu nội dung được dùng để thu hút khách cho dịch vụ của spa.
Quảng cáo dịch vụ khi chưa có giấy phép hoạt động chuyên ngành
Dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh chỉ được quảng cáo khi đáp ứng điều kiện của pháp luật về quảng cáo và y tế. Cơ sở chưa có giấy phép hoạt động không được quảng cáo như một phòng khám hoặc địa điểm điều trị. Pháp luật về quảng cáo yêu cầu dịch vụ đặc biệt phải có giấy tờ chuyên ngành tương ứng trước khi quảng bá.
Việc ghi chú “sắp khai trương”, “đang hoàn thiện giấy phép” hoặc “bác sĩ cộng tác” không làm hợp pháp hóa nội dung quảng cáo dịch vụ chưa được phép cung cấp. Nếu quảng cáo đã tiếp cận khách hàng và cơ sở nhận đặt lịch, thu cọc hoặc tổ chức thực hiện dịch vụ thì rủi ro xử lý càng cao.
Sử dụng hình ảnh bác sĩ và cơ sở y tế gây nhầm lẫn
Spa có thể giới thiệu nhân sự đúng với vai trò thực tế nhưng không được sử dụng hình ảnh bác sĩ, áo blouse, phòng thủ thuật hoặc biểu tượng y tế để khiến khách hàng hiểu nhầm cơ sở là phòng khám đã được cấp phép. Danh xưng chuyên môn phải đúng với giấy phép hành nghề và vị trí công tác của người được giới thiệu.
Trường hợp sử dụng hình ảnh người khác, cơ sở còn phải quan tâm đến quyền đối với hình ảnh và sự đồng ý của cá nhân đó. Việc lấy hình bác sĩ, bệnh viện hoặc giấy phép của đơn vị khác để quảng bá cho spa có thể phát sinh trách nhiệm về quảng cáo sai sự thật, cạnh tranh không lành mạnh hoặc xâm phạm quyền dân sự.
Buộc tháo gỡ và cải chính nội dung quảng cáo vi phạm
Ngoài tiền phạt, cơ sở có thể bị buộc tháo gỡ, xóa hoặc chấm dứt quảng cáo vi phạm. Nghĩa vụ này áp dụng đối với cả nội dung do cơ sở đăng và nội dung do bên thứ ba thực hiện theo hợp đồng quảng cáo. Chủ spa cần lưu lại bằng chứng đã gỡ bỏ để chứng minh việc chấp hành.
Trong một số trường hợp, cơ sở còn có thể phải cải chính thông tin. Việc chỉ chỉnh sửa một vài từ nhưng vẫn giữ thông điệp gây hiểu nhầm có thể chưa được xem là khắc phục đầy đủ. Cơ sở cần rà soát đồng bộ website, fanpage, tài khoản nhân viên, bảng giá và tài liệu tư vấn.
Những hậu quả pháp lý đi kèm ngoài tiền phạt
Đình chỉ hoạt động có thời hạn đối với cơ sở spa
Đình chỉ có thể được áp dụng đối với toàn bộ cơ sở hoặc một phần hoạt động vi phạm. Biện pháp này nhằm ngăn cơ sở tiếp tục cung cấp dịch vụ khi chưa đủ điều kiện hoặc có nguy cơ gây ảnh hưởng đến sức khỏe khách hàng.
Trong thời gian đình chỉ, spa cần tập trung khắc phục hồ sơ, nhân sự, thiết bị và quy trình. Việc tự ý mở cửa lại trước thời hạn hoặc chuyển dịch vụ sang địa điểm khác để tiếp tục thực hiện có thể bị xem là không chấp hành quyết định xử phạt.
Tịch thu tang vật, thiết bị và sản phẩm vi phạm
Tang vật, phương tiện trực tiếp được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm có thể bị tịch thu trong trường hợp pháp luật quy định. Đối với spa, đối tượng bị xem xét có thể gồm thuốc, chất tiêm, thiết bị, dụng cụ, sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc vật tư chuyên dùng.
Không phải mọi tài sản có mặt tại cơ sở đều mặc nhiên bị tịch thu. Cơ quan xử lý phải xác định mối liên hệ giữa tài sản và hành vi vi phạm. Chủ sở hữu có quyền cung cấp hóa đơn, hợp đồng, giấy tờ lưu hành và tài liệu chứng minh nguồn gốc hợp pháp của tài sản.
Buộc tiêu hủy mỹ phẩm, thuốc và vật tư không hợp pháp
Mỹ phẩm, thuốc hoặc vật tư không rõ nguồn gốc, hết hạn, không được phép lưu hành hoặc không bảo đảm an toàn có thể bị buộc tiêu hủy. Việc tiêu hủy phải thực hiện theo trình tự và dưới sự giám sát phù hợp, không được tự ý bán tháo hoặc chuyển sang cơ sở khác.
Chi phí tiêu hủy thường do chủ thể vi phạm chịu. Vì vậy, spa cần kiểm tra nhà cung cấp trước khi nhập hàng, yêu cầu hóa đơn, phiếu công bố và hồ sơ sản phẩm thay vì chỉ dựa vào cam kết miệng hoặc thông tin quảng cáo của người bán.
Thu hồi giấy phép hoặc chứng chỉ liên quan
Giấy phép hoạt động, giấy phép hành nghề hoặc giấy tờ chuyên ngành có thể bị thu hồi khi thuộc trường hợp pháp luật quy định. Việc thu hồi có ảnh hưởng lớn hơn đình chỉ vì chủ thể có thể phải thực hiện lại thủ tục từ đầu hoặc không đủ điều kiện xin cấp lại trong một khoảng thời gian.
Cơ sở không nên cho mượn, thuê hoặc sử dụng giấy phép của người khác. Giấy phép được cấp dựa trên điều kiện cụ thể của người hành nghề và cơ sở. Sử dụng sai chủ thể, sai địa điểm hoặc sai phạm vi có thể dẫn đến thu hồi và xử lý những người liên quan.
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho khách hàng
Tiền phạt hành chính được nộp cho Nhà nước, không thay thế nghĩa vụ bồi thường cho khách hàng. Nếu dịch vụ làm phát sinh tổn hại sức khỏe, chi phí điều trị, mất thu nhập hoặc thiệt hại tinh thần, khách hàng có quyền yêu cầu bồi thường theo pháp luật dân sự.
Mức bồi thường được xác định dựa trên thiệt hại thực tế, mối quan hệ nhân quả và lỗi của các bên. Phiếu tư vấn hoặc giấy cam kết của khách không đương nhiên loại trừ trách nhiệm của spa nếu cơ sở thực hiện dịch vụ trái phép, tư vấn sai hoặc không cảnh báo đầy đủ rủi ro.
Ai phải chịu trách nhiệm khi spa cung cấp dịch vụ vượt phạm vi?
Trách nhiệm của chủ hộ kinh doanh spa
Chủ hộ kinh doanh là người tổ chức và chịu trách nhiệm về hoạt động của hộ. Nếu spa cung cấp dịch vụ vượt phạm vi, chủ hộ không thể hoàn toàn đổ trách nhiệm cho kỹ thuật viên khi dịch vụ được niêm yết, thu tiền và tổ chức tại cơ sở.
Ngoài trách nhiệm hành chính, chủ hộ còn phải chịu trách nhiệm về nghĩa vụ tài sản phát sinh. Nếu khách hàng yêu cầu hoàn tiền, bồi thường hoặc thanh toán chi phí điều trị, tài sản của chủ hộ có thể được sử dụng để thực hiện nghĩa vụ theo quy định.
Trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp
Người đại diện theo pháp luật có trách nhiệm tổ chức quản lý và bảo đảm doanh nghiệp hoạt động đúng pháp luật. Khi vi phạm xảy ra, cơ quan chức năng sẽ xem xét cơ chế phân quyền, quyết định nội bộ, khả năng biết và nghĩa vụ kiểm soát của người đại diện.
Không phải mọi vi phạm của nhân viên đều tự động dẫn đến xử phạt cá nhân người đại diện. Tuy nhiên, nếu người này chỉ đạo, phê duyệt, che giấu hoặc để vi phạm kéo dài dù đã biết thì có thể phải chịu trách nhiệm tương ứng với hành vi của mình.
Trách nhiệm của người phụ trách chuyên môn
Người phụ trách chuyên môn có trách nhiệm kiểm soát phạm vi kỹ thuật, nhân sự và điều kiện chuyên môn. Nếu để người không đủ điều kiện thực hiện dịch vụ hoặc cho phép triển khai kỹ thuật ngoài danh mục, người phụ trách có thể bị xem xét trách nhiệm riêng.
Việc chỉ đứng tên trên hồ sơ nhưng không có mặt, không kiểm soát chuyên môn hoặc cho cơ sở sử dụng giấy phép hành nghề có thể dẫn đến xử phạt, đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép. Người phụ trách cần có lịch làm việc, hồ sơ phân công và cơ chế kiểm tra thực tế.
Trách nhiệm của kỹ thuật viên trực tiếp thực hiện dịch vụ
Kỹ thuật viên chịu trách nhiệm đối với thao tác do mình trực tiếp thực hiện. Việc làm theo chỉ đạo của chủ spa không phải lúc nào cũng loại trừ trách nhiệm nếu kỹ thuật viên biết rõ mình không đủ điều kiện hoặc kỹ thuật có nguy cơ trái pháp luật.
Kỹ thuật viên cần từ chối dịch vụ ngoài phạm vi được đào tạo và phân công. Hồ sơ đào tạo nội bộ chỉ có giá trị chứng minh quá trình hướng dẫn, không thay thế giấy phép hành nghề khi pháp luật yêu cầu.
Trách nhiệm của đơn vị cho thuê thương hiệu và nhượng quyền spa
Đơn vị nhượng quyền có thể chịu trách nhiệm nếu trực tiếp xây dựng, áp đặt hoặc chuyển giao mô hình dịch vụ vi phạm. Hợp đồng nhượng quyền không làm mất trách nhiệm độc lập của bên nhận quyền tại địa điểm kinh doanh, nhưng cũng không bảo vệ bên nhượng quyền nếu bên này tham gia tổ chức hành vi.
Hai bên cần quy định rõ danh mục dịch vụ, tiêu chuẩn nhân sự, nguồn sản phẩm, thiết bị và nghĩa vụ tuân thủ. Không nên chuyển giao kỹ thuật xâm lấn cho bên nhận quyền khi chưa xác định đầy đủ giấy phép của từng địa điểm.
Quy trình cơ quan chức năng kiểm tra và xử lý spa vi phạm
Các dấu hiệu khiến cơ sở spa bị kiểm tra đột xuất
Spa có thể bị kiểm tra khi có phản ánh của khách hàng, dấu hiệu quảng cáo vượt phạm vi, xảy ra biến chứng, có thông tin trên mạng xã hội hoặc có nguồn tin về hoạt động tiêm, chích không phép. Việc mua bán thuốc, chất làm đầy hoặc thiết bị không rõ nguồn gốc cũng có thể dẫn đến kiểm tra.
Cơ quan chức năng có thể phối hợp giữa y tế, quản lý thị trường, công an, thuế và chính quyền địa phương tùy nội dung vụ việc. Vì vậy, cơ sở không nên chỉ chuẩn bị giấy đăng ký kinh doanh mà phải quản lý đồng bộ hồ sơ chuyên môn, sản phẩm, thiết bị, lao động và doanh thu.
Hồ sơ thường được yêu cầu xuất trình khi kiểm tra
Cơ sở thường được yêu cầu xuất trình giấy đăng ký kinh doanh, giấy phép hoạt động chuyên ngành, giấy phép hành nghề, hồ sơ nhân viên, hóa đơn sản phẩm, hồ sơ thiết bị, bảng giá, sổ theo dõi khách hàng và hợp đồng lao động. Nội dung yêu cầu phụ thuộc vào dấu hiệu vi phạm đang được xác minh.
Hồ sơ phải thống nhất với hiện trạng. Nếu giấy tờ thể hiện cơ sở chỉ chăm sóc da nhưng tại phòng dịch vụ có kim tiêm, thuốc gây tê và phiếu tiêm chất làm đầy thì cơ quan kiểm tra có căn cứ mở rộng phạm vi xác minh.
Quy trình lập biên bản và ban hành quyết định xử phạt
Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, người có thẩm quyền có thể lập biên bản, ghi nhận hiện trạng, lấy lời khai và tạm giữ tang vật trong trường hợp cần thiết. Biên bản phải mô tả hành vi, thời gian, địa điểm, chủ thể và ý kiến của người liên quan.
Sau giai đoạn xác minh, người có thẩm quyền xem xét ban hành quyết định xử phạt hoặc chuyển hồ sơ nếu vụ việc vượt thẩm quyền. Cơ sở cần đọc kỹ biên bản trước khi ký, ghi ý kiến chưa thống nhất và giữ một bản để thực hiện quyền giải trình.
Quyền giải trình của chủ cơ sở spa
Chủ cơ sở có quyền trình bày ý kiến, cung cấp chứng cứ và giải thích những vấn đề chưa rõ. Giải trình nên tập trung vào hành vi bị cho là vi phạm, căn cứ pháp lý, chủ thể thực hiện, nguồn gốc sản phẩm và các tình tiết giảm nhẹ.
Giải trình không nên chỉ khẳng định “không biết quy định” hoặc “nhân viên tự làm”. Cơ sở cần cung cấp tài liệu cụ thể như hợp đồng, hóa đơn, giấy phép, quy trình nội bộ, dữ liệu đặt lịch và chứng cứ đã chủ động khắc phục.
Khiếu nại quyết định xử phạt trong trường hợp cần thiết
Nếu cho rằng quyết định xử phạt không đúng hành vi, sai chủ thể, sai thẩm quyền hoặc áp dụng không đúng căn cứ, cơ sở có quyền khiếu nại theo trình tự pháp luật. Đơn khiếu nại cần nêu rõ quyết định bị khiếu nại, lý do và yêu cầu giải quyết.
Việc khiếu nại không phải lúc nào cũng làm tạm dừng thi hành quyết định. Cơ sở cần kiểm tra nghĩa vụ chấp hành trong thời gian khiếu nại và có thể đề nghị áp dụng biện pháp phù hợp nếu việc thi hành gây hậu quả khó khắc phục.
Kế hoạch sáu bước đưa spa trở về đúng phạm vi hoạt động
Bước 1 rà soát toàn bộ danh mục dịch vụ đang cung cấp
Cơ sở cần lập lại danh mục dịch vụ từ bảng giá, phần mềm bán hàng, fanpage, hợp đồng liệu trình và thực tế tại từng phòng. Không nên chỉ rà soát danh mục chính thức vì nhiều dịch vụ vượt phạm vi thường được tư vấn riêng hoặc đặt tên khác trên mạng xã hội.
Mỗi dịch vụ cần mô tả cách thực hiện, sản phẩm, thiết bị, người phụ trách và mức độ tác động lên cơ thể. Đây là dữ liệu nền để xác định dịch vụ nào được tiếp tục và dịch vụ nào cần tạm dừng.
Bước 2 phân loại dịch vụ thông thường và dịch vụ có yếu tố y tế
Nhóm dịch vụ thông thường thường tập trung vào làm sạch, chăm sóc bên ngoài, thư giãn và sử dụng mỹ phẩm theo đúng công dụng. Nhóm có yếu tố y tế thường liên quan đến chẩn đoán, điều trị bệnh, sử dụng thuốc, tiêm, gây tê hoặc tác động xâm lấn.
Những dịch vụ chưa rõ phải được đưa vào nhóm cần thẩm định, không nên tiếp tục chỉ vì đối thủ đang cung cấp. Cơ sở có thể đối chiếu danh mục kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh và xin ý kiến chuyên môn trước khi quyết định.
Bước 3 tạm dừng các kỹ thuật chưa đủ điều kiện
Dịch vụ chưa xác định được căn cứ pháp lý cần tạm dừng ngay để hạn chế vi phạm tiếp diễn. Cơ sở phải ngừng quảng cáo, ngừng nhận cọc và thông báo phương án xử lý cho khách hàng đã đặt lịch.
Thuốc, chất tiêm và dụng cụ liên quan cần được niêm phong, kiểm kê hoặc trả lại nhà cung cấp theo phương án hợp pháp. Không nên chuyển sang thực hiện kín hoặc tại địa điểm khác vì hành vi này làm tăng mức độ rủi ro.
Bước 4 bổ sung ngành nghề và giấy phép chuyên ngành
Cơ sở bổ sung ngành nghề còn thiếu tại cơ quan đăng ký kinh doanh, đồng thời xác định giấy phép chuyên ngành phải xin. Nếu hoạt động có yếu tố khám bệnh, chữa bệnh, cần lựa chọn đúng loại hình cơ sở và chuẩn bị điều kiện theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh cùng Nghị định số 96/2023/NĐ-CP.
Quá trình xin phép có thể yêu cầu điều chỉnh địa điểm, nhân sự, thiết bị và quy trình chuyên môn. Trong thời gian chưa được cấp phép, cơ sở không được tổ chức cung cấp dịch vụ thuộc phạm vi đang xin.
Bước 5 chuẩn hóa nhân sự, thiết bị và nội dung quảng cáo
Cơ sở cần kiểm tra giấy phép hành nghề, bằng cấp, hợp đồng và phạm vi công việc của từng người. Mỗi thiết bị phải có hồ sơ nguồn gốc, tài liệu hướng dẫn và người được phân công vận hành.
Nội dung quảng cáo phải được sửa theo đúng phạm vi hiện có. Những hình ảnh, video và bài viết cũ gây hiểu nhầm cần được gỡ bỏ, không chỉ dừng chiến dịch quảng cáo trả phí.
Bước 6 xây dựng quy trình kiểm soát pháp lý nội bộ
Spa cần có quy trình phê duyệt dịch vụ mới trước khi đưa vào kinh doanh. Quy trình phải kiểm tra ngành nghề, giấy phép, nhân sự, thiết bị, sản phẩm, quảng cáo và phương án xử lý sự cố.
Người quản lý không nên cho phép bộ phận kinh doanh tự đặt tên liệu trình hoặc cam kết công dụng. Mọi thay đổi cần được lưu thành hồ sơ để chứng minh cơ sở đã thực hiện nghĩa vụ kiểm soát.
Giải pháp phòng ngừa nguy cơ bị xử phạt cho cơ sở spa
Xây dựng danh mục dịch vụ nội bộ theo phạm vi được phép
Danh mục nội bộ nên ghi rõ tên dịch vụ, mô tả kỹ thuật, sản phẩm được dùng, thiết bị, người thực hiện và căn cứ pháp lý. Nhân viên chỉ được nhận lịch cho những dịch vụ đã được phê duyệt.
Khi có dịch vụ mới, cơ sở phải thẩm định lại trước khi quảng cáo. Việc nhà cung cấp khẳng định thiết bị “spa nào cũng dùng được” không phải là căn cứ pháp lý đủ an toàn.
Kiểm tra chuyên môn trước khi tuyển dụng kỹ thuật viên
Spa cần kiểm tra bằng cấp, giấy phép hành nghề, kinh nghiệm và phạm vi kỹ thuật của ứng viên. Bản sao giấy tờ phải được đối chiếu bản gốc hoặc xác minh khi cần thiết.
Sau khi tuyển dụng, nhân viên phải được phân quyền bằng văn bản. Người chưa đủ điều kiện không được đứng tên, ký hồ sơ hoặc trực tiếp thực hiện kỹ thuật chuyên môn.
Kiểm soát nội dung tư vấn và quảng cáo trên mạng xã hội
Kịch bản tư vấn phải phân biệt rõ chăm sóc thẩm mỹ với điều trị bệnh. Nhân viên không được tự ý chẩn đoán, cam kết kết quả tuyệt đối hoặc sử dụng danh xưng bác sĩ cho người không có tư cách phù hợp.
Cơ sở cần kiểm tra cả tài khoản của nhân viên và cộng tác viên khi các tài khoản này quảng bá dịch vụ của spa. Hợp đồng truyền thông nên quy định trách nhiệm phê duyệt nội dung trước khi đăng.
Lưu trữ hồ sơ mỹ phẩm, thiết bị và hợp đồng lao động
Mỹ phẩm cần có hóa đơn, chứng từ và hồ sơ công bố phù hợp. Thiết bị phải có giấy tờ nguồn gốc, tài liệu sử dụng, bảo trì và thông tin phân loại nếu thuộc trang thiết bị y tế.
Hồ sơ lao động cần phản ánh đúng người đang làm việc. Cơ sở không nên để nhân viên làm thử kéo dài, cộng tác thường xuyên nhưng không có hợp đồng hoặc sử dụng người ngoài hồ sơ để thực hiện kỹ thuật.
Rà soát giấy phép định kỳ khi bổ sung dịch vụ mới
Giấy phép cần được rà soát khi thay đổi địa điểm, người phụ trách, thiết bị, danh mục kỹ thuật hoặc mô hình hoạt động. Một dịch vụ hợp pháp tại cơ sở này chưa chắc được phép tại cơ sở khác trong cùng hệ thống.
Spa nên tổ chức rà soát định kỳ và rà soát đột xuất trước mỗi chiến dịch dịch vụ mới. Việc kiểm tra sớm giúp cơ sở điều chỉnh kế hoạch kinh doanh trước khi đầu tư thiết bị, quảng cáo và ký liệu trình với khách hàng.
Mức phạt spa cung cấp dịch vụ vượt phạm vi cho phép có thể được phòng tránh bằng cách xác định chính xác mô hình pháp lý, danh mục dịch vụ và năng lực của nhân sự. Chủ cơ sở cần ngừng ngay các kỹ thuật chưa đủ điều kiện, điều chỉnh nội dung quảng cáo và hoàn thiện giấy phép phù hợp trước khi mở rộng hoạt động sang lĩnh vực thẩm mỹ có xâm lấn.
